質量欠損の公式:
$$\Delta m = Zm_p + Nm_n - M$$ここで $m_p = 1.0073$ u, $m_n = 1.0087$ u, $M$ は原子核の質量。
結合エネルギー:
$$E_B = \Delta m \times 931.5 \text{ MeV}$$例:${}^4_2$He の結合エネルギー
$Z = 2$, $N = 2$, $M = 4.0026$ u
$$\Delta m = 2 \times 1.0073 + 2 \times 1.0087 - 4.0026$$ $$= 2.0146 + 2.0174 - 4.0026 = 0.0294 \text{ u}$$ $$E_B = 0.0294 \times 931.5 = 27.4 \text{ MeV}$$核子あたりの結合エネルギー:
$$\frac{E_B}{A} = \frac{27.4}{4} = 6.85 \text{ MeV/核子}$$鉄(${}^{56}$Fe)付近で最大(約 8.8 MeV/核子)。
$1$ u $= 1.6605 \times 10^{-27}$ kg
$E = mc^2 = 1.6605 \times 10^{-27} \times (3.0 \times 10^8)^2 = 1.494 \times 10^{-10}$ J
$= 1.494 \times 10^{-10} / (1.602 \times 10^{-13})$ MeV $= 931.5$ MeV
質量欠損 $\Delta m$ が結合エネルギーの源。$1$ u $= 931.5$ MeV/$c^2$。核子あたりの結合エネルギーが大きいほど安定。Fe 付近が最大。